Articles

မြန်မာရွေးကောက်ပွဲမဲမသမာမှုမတွေ့ရဘူးလို့နိုင်ငံတကာ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့ပြော

မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုဝင်ဘာလက ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲမသမာမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲမှုတွေက ခိုင်လုံမှုမရှိဘူးလို့”Asian Network for FreeElections” (ANFREL) (ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေး အာရှကွန်ရက် အဖွဲ့)က ဒီကနေ့ ထုတ်ဖော်ပြောလိုက်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာမဲမသမာမှုတွေ ရှိနေတယ်ဆိုပြီး စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

 

“အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီ စွပ်စွဲပြောနေသလို ရွေးကောက်ပွဲကို ထိခိုက်စေတဲ့ မဲမသမာမှုကြီး ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေအထောက်အထား တစ်စုံတရာ မတွေ့ရကြောင်း၊၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲရလဒ်ဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြခဲ့တယ်ဆိုတာကို ANFRELအဖွဲ့က လေ့လာတွေ့ခဲ့ရကြောင်း”

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့နိုဝင်ဘာလရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လေ့လာချက် နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာအကြောင်း ဗီဒီယိုကွန်ဖရန့်စ် အစည်းအဝေးမှာ အဖွဲ့ရဲ့ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူ ချန်လွန်းက ပြောသွားပါတယ်။

 

ရွေးကောက်ပွဲမှာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီက အပြတ်အသတ် မဲအသာရခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းခဲ့ပြီးရွေးကောက်ခံ အမတ်တွေကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားလိုက်ပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲ မဲရလဒ်ကို ကျေနပ်ကြောင်း ကန့်ကွက်လွှာတွေ တစ်ပုံတစ်ခေါင်းကြီး ပေါ်ထွက်လာတာဟာရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတွေဖြေရှင်းပေးမယ့်ယန္တရားလုပ်ငန်းတွေမနိုင်မနင်းဖြစ်သွားအောင်

 

အကွက်ချကြံစည်လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပြီး ဒီကန့်ကွက်လွှာတွေကိစ္စကို ဖြေရှင်းခွင့်မရခင်မှာဘဲ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့တာ ဖြစ်တယ်”လို့ဘန်ကောက်မြို့ အခြေစိုက် ANFREL အဖွဲ့က ကျွမ်းကျင်သူ အမေလ် ဗီယာ က ပြောပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကိစ္စ အငြင်းပွားမှု ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရာမှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဘက်ကစိတ်ရင်းအမှန်နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပုံ မရကြောင်းနဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ စွပ်စွဲပြောဆိုချက်တွေဟာ မပြည့်မစုံတဲ့၊ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေအပေါ် အခြေခံထားတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲကို စောင့်ကြည့်လေ့လာဖို့အတွက် ANFREL အဖွဲ့က သူတို့ရဲ့ ကျွမ်းကျင်သူ ၂၄ ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး “ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတစ်ဝန်းမှာရွေးကောက်ပွဲကို ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း၊ စည်းကမ်းတကျ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီး

 

ရွေးကောက်ပွဲကို ထိခိုက်စေမယ့်ဖြစ်ရပ် ကြီးကြီးမားမား တစုံတရာ မရှိခဲ့ကြောင်း” ANFREL အဖွဲ့ကအခုထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ လေ့လာချက် နောက်ဆုံး အစီရင်ခံစာထဲမှာ ကောက်ချက်ချ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက် စည်းမျဉ်းတွေကြောင့်မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေ လျှော့ချရတာ၊ လူစုလူဝေး မလုပ်ရတာ၊ အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ခံထားရတဲ့ရခိုင်ပြည်နယ်အပါအဝင်

 

နေရာဒေသ အတော်များများမှာ မဲရုံတွေ ပိတ်ခဲ့ရတာတွေကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့”Asian Network forFree Elections” (ANFREL) (ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေး အာရှကွန်ရက် အဖွဲ့)က ပြောပါတယ်။

Unicod

မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုဝင်ဘာလက ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲမသမာမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲမှုတွေက ခိုင်လုံမှုမရှိဘူးလို့”Asian Network for FreeElections” (ANFREL) (ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေး အာရှကွန်ရက် အဖွဲ့)က ဒီကနေ့ ထုတ်ဖော်ပြောလိုက်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာမဲမသမာမှုတွေ ရှိနေတယ်ဆိုပြီး စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

 

“အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီ စွပ်စွဲပြောနေသလို ရွေးကောက်ပွဲကို ထိခိုက်စေတဲ့ မဲမသမာမှုကြီး ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေအထောက်အထား တစ်စုံတရာ မတွေ့ရကြောင်း၊၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲရလဒ်ဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြခဲ့တယ်ဆိုတာကို ANFRELအဖွဲ့က လေ့လာတွေ့ခဲ့ရကြောင်း”

 

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့နိုဝင်ဘာလရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လေ့လာချက် နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာအကြောင်း ဗီဒီယိုကွန်ဖရန့်စ် အစည်းအဝေးမှာ အဖွဲ့ရဲ့ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူ ချန်လွန်းက ပြောသွားပါတယ်။

 

ရွေးကောက်ပွဲမှာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီက အပြတ်အသတ် မဲအသာရခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းခဲ့ပြီးရွေးကောက်ခံ အမတ်တွေကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားလိုက်ပါတယ်။

 

ရွေးကောက်ပွဲ မဲရလဒ်ကို ကျေနပ်ကြောင်း ကန့်ကွက်လွှာတွေ တစ်ပုံတစ်ခေါင်းကြီး ပေါ်ထွက်လာတာဟာရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတွေဖြေရှင်းပေးမယ့်ယန္တရားလုပ်ငန်းတွေမနိုင်မနင်းဖြစ်သွားအောင်

 

အကွက်ချကြံစည်လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပြီး ဒီကန့်ကွက်လွှာတွေကိစ္စကို ဖြေရှင်းခွင့်မရခင်မှာဘဲ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့တာ ဖြစ်တယ်”လို့ဘန်ကောက်မြို့ အခြေစိုက် ANFREL အဖွဲ့က ကျွမ်းကျင်သူ အမေလ် ဗီယာ က ပြောပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကိစ္စ အငြင်းပွားမှု ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရာမှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဘက်ကစိတ်ရင်းအမှန်နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပုံ မရကြောင်းနဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ စွပ်စွဲပြောဆိုချက်တွေဟာ မပြည့်မစုံတဲ့၊ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေအပေါ် အခြေခံထားတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

 

နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲကို စောင့်ကြည့်လေ့လာဖို့အတွက် ANFREL အဖွဲ့က သူတို့ရဲ့ ကျွမ်းကျင်သူ ၂၄ ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး “ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတစ်ဝန်းမှာရွေးကောက်ပွဲကို ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း၊ စည်းကမ်းတကျ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ပြီး

 

ရွေးကောက်ပွဲကို ထိခိုက်စေမယ့်ဖြစ်ရပ် ကြီးကြီးမားမား တစုံတရာ မရှိခဲ့ကြောင်း” ANFREL အဖွဲ့ကအခုထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ လေ့လာချက် နောက်ဆုံး အစီရင်ခံစာထဲမှာ ကောက်ချက်ချ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက် စည်းမျဉ်းတွေကြောင့်မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေ လျှော့ချရတာ၊ လူစုလူဝေး မလုပ်ရတာ၊ အင်တာနက် ဖြတ်တောက်ခံထားရတဲ့ရခိုင်ပြည်နယ်အပါအဝင်

 

နေရာဒေသ အတော်များများမှာ မဲရုံတွေ ပိတ်ခဲ့ရတာတွေကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့”Asian Network forFree Elections” (ANFREL) (ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေး အာရှကွန်ရက် အဖွဲ့)က ပြောပါတယ်။

credit